विराटचोक — गर्मीका कारण विश्वका धेरै देशबाट लगातार चिन्ताजनक समाचारहरू आइरहेका छन्। नेपाल पनि यस्ता समाचारबाट अछुतो छैन । भारतमा उस्तै अवस्था छ । अझ भारतीय मौसम विभागले त् उत्तर भारतका राज्यहरूमा गर्मीको लहरको बारेमा रेड अलर्ट नै जारी गरेको छ।

बढ्दो तापक्रमका कारण मानिसहरु धेरै समस्यामा परेका छन् । यस्तो अवस्थामा मानव शरीरले सहन सक्ने अधिकतम तापक्रम कति हुन्छ भन्ने प्रश्न तपाईमा उठ्न सक्छ । यसलाई विस्तारमा बुझौं

सामान्य मानिसको शरीरको तापक्रम ९८.९ डिग्री फरेनहाइट हुन्छ, जुन बाहिरी तापक्रम ३७ डिग्री सेल्सियस बराबर हुन्छ। विज्ञानका अनुसार मानिस तातो रगत भएका स्तनपायी प्राणी हुन् जसले ४२ डिग्री तापक्रम सहन सक्ने क्षमता राख्छन्। मानव शरीरमा होमियोस्टेसिस भनिने सुरक्षात्मक संयन्त्र हुन्छ जसले शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ।

सन् २०५० सम्ममा मृत्युदर २५७ प्रतिशतले बढ्न सक्छ

अब हामीलाई थाहा छ कि मानव शरीरले बिना कुनै समस्या ४२ डिग्री सेल्सियससम्मको तापक्रम सहन सक्छ, तर तापक्रम ४२ डिग्रीभन्दा माथि पुग्दा समस्या उत्पन्न हुन्छ। लन्डन स्कुल अफ हाइजीन रिपोर्टका अनुसार सन् २०५० सम्ममा गर्मीका कारण मृत्यु हुनेको संख्या २५७ प्रतिशतले बढ्न सक्छ । मानव शरीरको लागि सबैभन्दा अनुकूल तापक्रम ३५ देखि ३७ डिग्री सेल्सियस हुन्छ, तर जब योभन्दा बढी तापक्रम बढ्छ, केही सामान्य समस्याहरू देखिन थाल्छन्। तापक्रमसम्बन्धी धेरैजसो प्रतिवेदनमा मानिसले ५० डिग्रीभन्दा माथिको तापक्रमलाई बाहिरी सुरक्षा बिना सहन नसक्ने कुरा पाइएको छ ।

मे महिनामा राजस्थानको फलोदीमा बीएसएफले जडान गरेको थर्मोमिटरमा भारतको अहिलेसम्मकै उच्च तापक्रम ५१ डिग्री सेल्सियस मापन गरिएको थियो। मेडिकल जर्नल ल्यान्सेटको रिपोर्टका अनुसार भारतमा सन् २०००–२००४ र २०१७–२०२१ को बीचमा सबैभन्दा बढी गर्मीको लहर देखिएको थियो । यी ८ वर्षमा गर्मीका कारण मृत्यु हुनेको संख्या ५५ ​​प्रतिशतले बढेको छ ।

तापक्रम ४५ डिग्री हुँदा के समस्या हुन्छ ?

चिकित्सकका अनुसार ४५ डिग्री तापक्रम भएमा घबराहट, बेहोस हुने, चक्कर लाग्ने जस्ता समस्या आउन थाल्छन् । जसका कारण शरीरको रक्तचाप कम हुन थाल्छ । लामो समयसम्म ४८-५० डिग्री वा सोभन्दा बढी तापक्रममा रहँदा मांसपेशीले पूर्ण रूपमा काम गर्न छाड्छ, जसले गर्दा व्यक्तिको मृत्यु पनि हुन सक्छ।