अलास्का—भौगोलिक र प्राकृतिक प्रतिकूलताका कारण विश्वमा कतिपय यस्ता ठाउँहरू छन्, जसको जीवनशैली सुन्दा जो कोहीलाई अचम्म लाग्न सक्छ। यस्तै एउटा अनौठो सहर अमेरिकाको अलास्का राज्यमा अवस्थित छ, जहाँको सिङ्गो जनसङ्ख्या एउटै भवनभित्र बसोबास गर्दछ।

अलास्काको 'ह्विटियर' (Whittier) नामक यस सहरका लगभग सबै बासिन्दाहरू एकै ठाउँमा बस्ने भएकाले यसलाई 'एउटै छानामुनिको सहर' समेत भन्ने गरिन्छ। यहाँका नागरिकहरू 'बेगिच टावर्स' (Begich Towers) नामक १४ तले विशाल भवनभित्र बस्छन्।

भवनभित्रै सहरका सम्पूर्ण पूर्वाधार

बाहिर अत्यधिक चिसो, तीव्र गतिको हावा र बाक्लो हिउँ पर्ने भएकाले मानिसहरूलाई सहज होस् भनी सहरका लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण आधारभूत सुविधाहरू सोही भवनभित्रै उपलब्ध गराइएको छ। भवनभित्र एउटा सानो सहरलाई चाहिने हुलाक कार्यालय, प्रहरी चौकी, स्वास्थ्य क्लिनिक, किराना पसल, सरकारी कार्यालय, लन्ड्री र चर्च समेत स्थापना गरिएको छ।

अझ रोचक कुरा त के छ भने, जाडोयाममा बालबालिकाहरूलाई चिसोबाट जोगाउन भवनको बेसमेन्ट (भूमिगत भाग) बाट सिधै विद्यालयसम्म पुग्ने भूमिगत सुरुङ मार्ग बनाइएको छ। जसका कारण यहाँका विद्यार्थीहरू बाहिरी वातावरणमा ननिस्किकनै विद्यालय जान र फर्कन सक्छन्।

सहर प्रवेश गर्ने एउटै मात्र विकल्प: सुरुङ मार्ग

ह्विटियर सहर भौगोलिक रूपमा पनि निकै दुर्गम क्षेत्रमा छ। यो सहरलाई अन्य भूभागसँग जोड्नका लागि २.५ माइल लामो एउटा मात्र सुरुङ मार्ग (एन्टोन एन्डरसन मेमोरियल सुरुङ) रहेको छ। यो सुरुङको विशेषता के छ भने, यसमा एउटा मात्र लेन छ, जसमा रेल र गाडीहरूले पालैपालो समय तालिकाअनुसार यात्रा गर्नुपर्ने हुन्छ। रातिको समयमा यो सुरुङ पूर्ण रूपमा बन्द गरिने भएकाले ढिलो हुने यात्रुहरूले रातभरि बाहिरै पर्खिनुपर्ने बाध्यता रहन्छ।

शीतयुद्धकालीन इतिहास

हाल सर्वसाधारणको आवासीय क्षेत्र बनेको यो विशाल भवनको इतिहास अमेरिकी सेनासँग जोडिएको छ। शीतयुद्ध (Cold War) को समयमा अमेरिकी सेनाले यसलाई आफ्नो सैन्य ब्यारेक र रणनीतिक गढका रूपमा निर्माण गरेको थियो। पछि सेनाले यो ठाउँ छोडेपछि यसलाई स्थानीय प्रशासनले आवासीय सहरको रूपमा विकास गरेको हो।

यहाँको झ्यालबाट देखिने दृश्य पनि निकै लोभलाग्दो छ। भवनको एकातर्फ हिउँले ढाकिएका अग्ला पहाडहरू छन् भने अर्कोतर्फ प्रशान्त महासागरको सुन्दर दृश्य देखिन्छ, जहाँ बासिन्दाहरूले झ्यालबाटै समुद्री जीव र ह्वेल माछाहरू पौडिएको देख्न सक्छन्।

प्रकृतिको कठोर चुनौतीका बीच पनि प्रविधिको सही उपयोग गरेर मानव जातिले आफूलाई कसरी अनुकूल बनाउन सक्छ भन्ने ह्विटियर सहर एउटा जीवन्त र उत्कृष्ट उदाहरण बनेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय डेस्क / एजेन्सी