शरीरमा युरिक एसिड बढ्दा जोर्नीमा असहनीय दुखाइ र सुन्निने समस्या हुन्छ। यस्तो अवस्थामा सही खानपान, विशेषगरी दालको छनोटमा ध्यान दिनु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विशेषज्ञहरू कुन दाललाई सुरक्षित मान्छन् त? जान्नुहोस्।


शरीरमा युरिक एसिड बढ्नु आजकल एक आम समस्या बनेको छ। यसले जोर्नीमा असहनीय दुखाइ, सुन्निने र उठबस गर्नसमेत कठिनाइ निम्त्याउँछ। सामान्यतया हाम्रो खानपानको पाचन प्रक्रियाबाटै युरिक एसिड बन्छ, तर जब रगतमा यसको मात्रा अनियन्त्रित हुन्छ, तब यो हड्डीहरूका बीचमा क्रिस्टलको रूपमा जम्मा हुन थाल्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, युरिक एसिडका बिरामीहरूले आफ्नो आहारमा उच्च प्रोटिन र उच्च प्युरिन (Purine) भएका खानेकुराहरू समावेश गर्दा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ। हाम्रो दैनिक खानपानको महत्त्वपूर्ण हिस्सा मानिने केही दालहरूले यो समस्यालाई झन् बढाउन सक्छन्।

युरिक एसिडमा कुन दाल खाने?

यदि तपाईं युरिक एसिडको बिरामी हुनुहुन्छ भने, पचाउन हल्का हुने र प्युरिनको मात्रा कम भएका दालहरूको छनोट गर्नुपर्छ:

मुँगको दाल: विशेषज्ञहरूका अनुसार युरिक एसिडका बिरामीका लागि मुँगको दाल सबैभन्दा उत्तम र सुरक्षित विकल्प हो। यो पचाउन एकदमै हल्का हुन्छ र यसमा प्युरिनको स्तर निकै कम हुन्छ। यसको सेवनले शरीरमा युरिक एसिडको स्तर बढ्ने खतरा रहँदैन।

रातो मसुरोको दाल: यसमा प्युरिनको मात्रा मध्यम (Medium) हुने भएकाले सीमित मात्रामा यसको सेवन गर्न सकिन्छ।

कुन दाल र गेडागुडी नखाने? 

उच्च युरिक एसिडबाट पीडित व्यक्तिहरूले उच्च प्युरिन र प्रोटिन भएका निम्न दाल तथा गेडागुडीहरूबाट पूर्ण रूपमा परहेज गर्नुपर्छ। यी खानेकुराले दुखाइ र सुन्निने समस्यालाई तुरुन्तै बढाउन सक्छन्:

रहर (तुअर) को दाल, चनाको दाल, केराउको दाल, राजमा, छोले र कालो चना

यी सबैमा प्युरिनको मात्रा अत्यधिक हुन्छ, जसले शरीरमा प्रवेश गर्नेबित्तिकै युरिक एसिडको स्तरलाई तीव्र रूपमा बढाउँछ।

दाल पकाउने सही तरिका

दाल पकाउनुभन्दा १ देखि २ घण्टाअघि पानीमा भिजाएर राख्नुहोस्। यसले त्यसमा रहेका एन्टि-न्युट्रियन्ट (Anti-nutrients) तत्वहरू कम गर्छ र पचाउन सजिलो बनाउँछ। दाललाई राम्ररी गल्ने गरी पकाउनुपर्छ र यसमा एकदमै हल्का र सादा तड्का (झान्न) मात्र लगाउनुपर्छ।

युरिक एसिड नियन्त्रण गर्ने अन्य प्रभावकारी उपायहरू

दालको छनोट मात्र नभई आफ्नो जीवनशैली र खानपानमा केही अन्य सुधार गरेर पनि युरिक एसिडलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ:

प्रशस्त पानी पिउने: दिनभर पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनाले शरीरमा जम्मा भएको अतिरिक्त युरिक एसिड पिसाबको माध्यमबाट बाहिर निस्कन्छ।

यी तरकारीहरू नखाने: बीउ भएका तरकारीहरू, गोलभेँडा र पालुङ्गोको सेवन सकेसम्म कम गर्नुपर्छ।

गुलियो र प्रशोधित खानाबाट परहेज: धेरै चिनी भएका पेय पदार्थ, कोल्ड ड्रिंक्स र मिठाईहरूबाट टाढै रहनुपर्छ।

जीवनशैलीमा परिवर्तन: मदिरा (Alcohol), मांसाहार (Non-Veg) र धेरै तारेको-भुटेको खाना त्याग्नुपर्छ।

सन्तुलित आहार: आफ्नो खानामा चामल र क्विनोआ (Quinoa) जस्ता हल्का कुराहरू समावेश गर्नुहोस्, जसले पाचन तन्त्रलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ।

स्वस्थ बिहानी: शरीरको मेटाबोलिजम बढाउन बिहान उठ्नेबित्तिकै मनतातो पानी पिउने र नियमित रूपमा हल्का व्यायाम वा हिँडडुल गर्ने बानी बसाल्नुहोस्।

  • युरिक एसिडको समस्यामा खानपानको नियन्त्रण नै सबैभन्दा ठूलो उपचार हो। मुँग जस्ता हल्का दाललाई आफ्नो आहारको हिस्सा बनाउनुहोस् र प्युरिनले भरिपूर्ण दालहरूलाई बिदाइ गर्नुहोस्, ताकि तपाईंका जोर्नीहरू स्वस्थ र दुखाइमुक्त रहन सकुन्।