मुम्बई — दुई दशकअघि भारतीय टेलिभिजनमा गायन प्रतियोगितामार्फत चर्चामा आएका गायकहरू फेरि एकपटक दर्शकमाझ फर्किएका छन्। सन् २००४ मा सुरु भएको चर्चित गायन प्रतियोगिता 'इन्डियन आइडल'को पहिलो सिजनका प्रतियोगीहरू अहिले आफ्नो सांगीतिक यात्रा र फरक–फरक पेसाका कारण चर्चामा छन्।
पहिलो सिजनबाट विजेता बनेका अभिजित सावन्त, उपविजेता अमित साना, तेस्रो स्थान हासिल गरेका राहुल वैद्य र चौथो स्थानमा रहेकी प्राजक्ता शुक्रेले प्रतियोगितापछि पनि आफ्नो पहिचान कायम राखेका छन्। पहिलो सिजनले उनीहरूलाई भारतीय संगीत क्षेत्रमा चिनाउने महत्त्वपूर्ण अवसर दिएको थियो।
सन् २००४ मा सुरु भएको पहिलो सिजन सन् २००५ मा सम्पन्न भएको थियो। त्यसबेला प्रतियोगितामा सहभागी भएका कतिपय गायकले गायनलाई नै निरन्तरता दिए भने केहीले टेलिभिजन, अभिनय तथा अन्य मनोरञ्जन क्षेत्रमा समेत आफ्नो स्थान बनाए।
अक्टोबर २०२६ मा इन्डियन आइडलको नयाँ संस्करण ‘लिजेन्ड्स रिटर्न’ (Legends Return) सुरु भएपछि पुराना प्रतियोगीहरू फेरि चर्चामा आएका छन्। अक्टोबर १७ देखि प्रसारण सुरु भएको यस संस्करणमा विगतका विभिन्न सिजनका २४ प्रतियोगीलाई १२ जोडीमा विभाजन गरेर प्रस्तुत गरिएको छ। पहिलो सिजनका अभिजित सावन्त, अमित साना र प्राजक्ता शुक्रे पनि यसमा सहभागी छन्।
१. अभिजित सावन्त :
पहिलो विजेता, ४५ वर्ष (तस्बिर: अभिजित सावन्त) अभिजित सावन्त इन्डियन आइडलको पहिलो सिजनका विजेता हुन्। सन् १९८१ अक्टोबर ७ मा जन्मिएका उनी सन् २०२६ को अक्टोबरमा ४५ वर्ष पुगेका छन्। इन्डियन आइडलको उपाधि जितेपछि उनले सन् २००५ मा ‘आपका अभिजित सावन्त’ नामक एल्बम सार्वजनिक गरेका थिए। त्यसपछि उनले चलचित्रका गीत, स्वतन्त्र संगीत र टेलिभिजन कार्यक्रमहरूमा काम गरे। अभिजितले ‘जो जीता वही सुपरस्टार’मा पनि प्रतिस्पर्धा गरेका थिए। सन् २०२४ मा उनी ‘बिग बोस मराठी’को पाँचौँ सिजनमा सहभागी हुँदै उपविजेता बने भने सन् २०२५ मा ‘सेलिब्रिटी मास्टरसेफ इन्डिया’मा पनि सहभागी भएका थिए। अहिले उनी फेरि इन्डियन आइडलको मञ्चमा फर्किएका छन्। यसपटक उनी पुराना प्रतियोगीहरूलाई समेटिएको ‘लिजेन्ड्स रिटर्न’मा सहभागी छन्। अक्टोबर २५ मा प्रकाशित एक अन्तर्वार्तामा अभिजितले इन्डियन आइडल जित्दैमा चलचित्रका गीत गाउने अवसर सहजै नपाएको अनुभव सुनाएका छन्। उनका अनुसार त्यसबेला चलचित्र संगीत क्षेत्रमा स्थापित गायक र संगीतकारहरूको बलियो पकड थियो। प्रतियोगिताबाट लोकप्रियता पाए पनि पार्श्वगायनमा अवसर खोज्न संघर्ष गर्नुपरेको थियो। अहिले उनी मौलिक गीत–संगीत, सांगीतिक प्रयोग र टेलिभिजन कार्यक्रममा केन्द्रित छन्।
२. अमित साना :
उपविजेता, ४३ वर्ष (तस्बिर: अमित साना) इन्डियन आइडलको पहिलो सिजनमा अभिजित सावन्तसँग कडा प्रतिस्पर्धा गरेका अमित साना उपविजेता बनेका थिए। सन् १९८३ मार्च १ मा जन्मिएका उनी ४३ वर्ष पुगेका छन्। प्रतियोगितापछि अमितले ‘चल दिए’ र ‘यादें’जस्ता एल्बमहरूमार्फत संगीत क्षेत्रमा आफ्नो यात्रा अघि बढाएका थिए। उनले विभिन्न भाषाका गीतमा पनि स्वर दिएका छन्। तर अभिजित सावन्त र राहुल वैद्यको तुलनामा अमित लामो समय सार्वजनिक चर्चाबाट टाढा रहे। अक्टोबर २०२६ मा प्रकाशित एउटा अन्तर्वार्तामा अमितले चर्चाको दबाबबाट टाढा रहन आफूले सार्वजनिक उपस्थितिलाई कम गरेको बताएका छन्। अहिले उनी फेरि इन्डियन आइडलमा फर्किएका छन्। ‘लिजेन्ड्स रिटर्न’मा उनको जोडी पहिलो सिजनकी प्रतियोगी प्राजक्ता शुक्रेसँग बनेको छ। दुई दशकपछि पुरानै मञ्चमा फर्किएर प्रस्तुति दिनु उनका लागि नयाँ अनुभव बनेको छ।
३. राहुल वैद्य :
प्रतियोगिताबाट स्थापित गायक, ३९ वर्ष (तस्बिर: राहुल वैद्य) राहुल वैद्य पहिलो सिजनमा तेस्रो भएका थिए। सन् १९८७ सेप्टेम्बर २३ मा जन्मिएका उनी ३९ वर्षका भएका छन्। इन्डियन आइडलपछि राहुलले सन् २००५ मा ‘तेरा इन्तजार’ नामक पहिलो एकल एल्बम सार्वजनिक गरेका थिए। त्यसपछि उनले गीत–संगीतसँगै टेलिभिजनका विभिन्न मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमहरूमा सहभागिता जनाए। राहुलले ‘जो जीता वही सुपरस्टार’को उपाधि जितेका थिए। उनी ‘बिग बोस १४’मा उपविजेता बने भने ‘खतरों के खिलाडी ११’मा पनि सहभागी भए। उनले गायनसँगै टेलिभिजन व्यक्तित्वका रूपमा पनि आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाएका छन्। राहुल वैद्य पहिलो सिजनका चर्चित प्रतियोगीमध्ये एक भए पनि हाल प्रसारण भइरहेको ‘लिजेन्ड्स रिटर्न’का घोषित २४ प्रतियोगीमा भने उनको नाम समावेश छैन।
४. प्राजक्ता शुक्रे :
३८ वर्षमै फेरि पुरानै मञ्चमा प्राजक्ता शुक्रे पहिलो सिजनमा चौथो स्थानमा रहेकी थिइन्। सन् १९८७ नोभेम्बर २९ मा जन्मिएकी उनी ३८ वर्ष पुगेकी छन्। इन्डियन आइडलमा सहभागी हुँदा उनी कक्षा १२ मा अध्ययनरत थिइन्। परिवारको साथ र आफ्नै रुचिका कारण उनले पढाइसँगै संगीतलाई करियरका रूपमा अघि बढाउने निर्णय गरेकी थिइन्। प्रतियोगितापछि उनले चलचित्रका गीतहरूमा स्वर दिइन् र विभिन्न सांगीतिक तथा टेलिभिजन कार्यक्रमहरूमा सहभागी भइन्। अहिले उनी ‘लिजेन्ड्स रिटर्न’मार्फत इन्डियन आइडलमा फर्किएकी छन्, जहाँ उनको जोडी अमित सानासँग बनेको छ। हालैको एक अन्तर्वार्तामा प्राजक्ताले अभिजित सावन्तसँग अझै राम्रो सम्बन्ध रहेको बताउँदै राहुल वैद्यसँग भने नियमित सम्पर्कमा नरहेको उल्लेख गरेकी छन्। करिब दुई दशकपछि अमित सानासँग एउटै मञ्चमा प्रस्तुति दिन पाउनु उनका लागि पुराना सम्झना र नयाँ सांगीतिक अनुभवलाई जोड्ने अवसर बनेको छ।
५. रविन्द्र रवि :
पाँचौँ स्थानका प्रतियोगी रविन्द्र रवि पहिलो सिजनमा पाँचौँ स्थानमा पुगेका थिए। प्रतियोगिताका बेला उनी २९ वर्षका थिए। पहिलो सिजनका अन्य चर्चित प्रतियोगीको तुलनामा उनको पछिल्लो सांगीतिक गतिविधिबारे सार्वजनिक सञ्चारमाध्यममा पर्याप्त जानकारी उपलब्ध छैन। यद्यपि, पहिलो सिजनका शीर्ष पाँच प्रतियोगीमध्ये परेकाले इन्डियन आइडलको इतिहासमा उनको पनि विशेष स्थान छ।
६. अदिति पाउल :
चलचित्र संगीतमा पनि पहिचान सन् २००४ मा इन्डियन आइडलको मञ्चमा पुगेकी अदिति पाउल भारतीय पार्श्वगायिका हुन्। उनले हिन्दी चलचित्रका अतिरिक्त अन्य भाषाका गीतहरूमा पनि स्वर दिएकी छन्। चलचित्र ‘गोलियों की रासलीला राम–लीला’को ‘अंग लगा दे’ र ‘बाहुबली २’को ‘वीरों के वीर आ’ गीतमा उनको स्वर सुन्न सकिन्छ। उनी भारत तथा विदेशमा सांगीतिक प्रस्तुति (लाइभ कन्सर्ट) दिने गर्छिन्।
७. मुकेश पञ्चोली :
सातौँ स्थानका प्रतियोगी मुकेश पञ्चोली पहिलो सिजनमा सातौँ स्थानमा पुगेका थिए, जतिबेला उनी २६ वर्षका थिए। इन्डियन आइडलले उनलाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनिने अवसर दिए पनि प्रतियोगितापछिको उनको व्यावसायिक जीवन र हालको गतिविधिबारे भरपर्दो सार्वजनिक विवरण सीमित छ।
८. हरिश मोयल :
आठौँ स्थानका प्रतियोगी प्रतियोगितामा सहभागी हुँदा २६ वर्षका रहेका हरिश मोयल पहिलो सिजनमा आठौँ स्थानमा रहेका थिए। प्रतियोगितापछि उनको सांगीतिक करियर र व्यक्तिगत जीवनबारे पछिल्लो समय खासै विवरण सार्वजनिक भएको छैन।
९. राहुल सक्सेना :
गायनलाई निरन्तरता नवौँ स्थानमा पुगेका राहुल सक्सेना भारतीय पार्श्वगायक हुन्। इन्डियन आइडलमा सहभागी भएपछि उनले चलचित्र संगीतमा अवसर खोजेका थिए। चलचित्र ‘ओम शान्ति ओम’का लागि गीत गाउने अवसरमा पनि उनको नाम जोडिएको थियो। तर, पछिल्लो समय उनी कति सक्रिय छन् भन्नेबारे सार्वजनिक जानकारी सीमित छ।
१०. अमित टण्डन :
गायनबाट टेलिभिजन अभिनयसम्म दशौँ स्थानमा पुगेका अमित टण्डनले इन्डियन आइडलबाट बाहिरिएपछि टेलिभिजन अभिनयमा आफ्नो बलियो पहिचान बनाए। उनले ‘ये है मोहब्बतें’, ‘जिनी और जुजू’ र ‘क्योंकि सास भी कभी बहू थी’ जस्ता चर्चित हिन्दी टेलिसिरियलहरूमा अभिनय गरेका छन्। गायनमा रुचि राख्ने अमितले संगीतसँगको सम्बन्ध पनि कायम राखेका छन्।
२२ वर्षपछि इन्डियन आइडलको मञ्चमा फर्किएका पुराना अनुहार इन्डियन आइडलको पहिलो सिजनले भारतीय टेलिभिजनमा गायन प्रतियोगिताको लोकप्रियता बढाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। त्यसबेला सहभागी भएका युवायुवतीमध्ये केहीले संगीत क्षेत्रमा निरन्तरता पाए भने केहीले आफ्नो करियरको बाटो परिवर्तन गरे।
सन् २०२६ को अक्टोबरमा सुरु भएको ‘लिजेन्ड्स रिटर्न’ले पुराना प्रतियोगीहरूलाई फेरि दर्शकमाझ ल्याएको छ। यस संस्करणमा २४ पूर्वप्रतियोगीहरू १२ जोडीमा प्रस्तुत भइरहेका छन् भने संगीतकार तथा गायक हिमेश रेशमियाले निर्णायकको भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन्।
अभिजित सावन्त, अमित साना र प्राजक्ता शुक्रेको पुनरागमनले पहिलो सिजनका दर्शकलाई पुराना दिनको सम्झना गराएको छ। प्रतियोगिताको उपाधि जित्नु वा शीर्ष स्थानमा पुग्नु मात्रै सफलताको अन्तिम मापदण्ड होइन भन्ने कुरा उनीहरूको फरक–फरक करियरले देखाउँछ। कसैले गायनलाई निरन्तरता दिएका छन्, कसैले टेलिभिजन र अभिनयमा स्थान बनाएका छन् भने केहीको वर्तमान जीवनबारे सार्वजनिक जानकारी नै कम छ। तर, दुई दशकपछि पनि उनीहरूको नाम इन्डियन आइडलसँग जोडिएर आउनु कार्यक्रमले उनीहरूलाई दिएको पहिचानको ठूलो प्रमाण हो।
_1748709835.png)
_1790090749.png)